ALISVERIS

Doktorsitesi.com üyelerinden Uzm. Dr. Özgür Öztürk haftasonu Milliyet Gazetesine konuk oldu ve internet bağımlılığı hakkındaki görüşlerini okuyucularla paylaştı…
Hayatımızı kolaylaştıran internet yeni bir hastalık türünün ortaya çıkmasına neden oldu: İnternet bağımlılığı. Uzakdoğu, Avrupa ve Amerikadan sonra artık Türkiyede de bu hastalıktan mustarip olanlar var. Balıklı Rum Hastanesi Madde Bağımlılığı Kliniğinde tedavi gören hastaların arasına yaklaşık üç ay önce internet bağımlıları da katıldı. Kliniğin doktorlarından Özgür Öztürk “İnternet bağımlılığını, genel bağımlılıkların yeni ortaya çıkan bir parçası olarak görüyoruz. Bu hastalığın belirtileri, kişinin internet kullanımını kontrol edememesiyle başlıyor” diyor.

Kliniğe gelen ve internet bağımlısı olan hastalarınızı ağırlıklı olarak gençler mi oluşturuyor?
Her yaş grubundan başvuran var. Türkiyede interneti en çok ergenler kullandığı için 12-18 yaş grubundan daha çok hasta geliyor. Ama aralarında 35 yaşın üzerinde olanı da var, ev kadınları da.

Hastalarınıza bakarak; çocuklar internet oyunları bağımlısı, kadınlar alışveriş sitelerine düşkün, erkekler kumar ve bahis sitelerine meraklı gibi bir çıkarım yapabiliyor musunuz?
Genelde çocuklar online oyun oynuyorlar. Kadın hastalar arasında online alışveriş yapmak yaygın. Kadınlar kumar sitelerine de giriyor ama daha çok chat yapmaya meraklılar. Erkeklerin çoğu kumar sitelerine düşkün. Kimi erkek hasta ise chat yapmayı tercih ediyor.
İçlerinde önemli bir bölümünü bilgi bağımlıları oluşturuyor. Bütün gün önünde bilgisayar ekranı açık olan insanlar, kendilerine lazım olmayan bilgi sitelerine giriyor. Kiralık ev, arsa, satılık araba ilanı içeren sitelerde saatlerce zaman geçiriyorlar. İlgi alanları olmadığı halde amazon.comda en çok satan kitaplar listesi gibi bilgilerle uğraşıyorlar. Bir yerden sonra kendilerini internetten alamıyorlar. Tüm bağımlılıklar da böyledir zaten. Alkolde de durum böyledir. Hasta bir yerden sonra kendini engelleyemez.

Oyunu bırakmamak için okulu kırıyorlar
Size hangi şikayetlerle geliniyor? İnternetin bağımlılık haline gelmesinin belirtileri nelerdir?
Bu belirtiler kişinin internet kullanımını kontrol edememesiyle başlıyor. Örneğin geç saate kadar internetin başından kalkamadığı için ertesi gün işte performansı düşüyor. İşini yapamıyor, uykusunu alamıyor. Aklı devamlı internette olanlar var. “Evden dışarı çıkamaz oldum, sürekli internete girmek istiyorum” diyen de oluyor.
Daha çok ergen gruptakiler, online oyununu bırakmamak için okula gitmek istemiyor. Aralarında ders başarısı
alisveris düşenler oluyor. Anneler, babalar “Oğlumuzu bilgisayar başından alamıyoruz” şikayetiyle geliyorlar.

Erkekler arasında bahis sitelerinin müdavimi olanlar var. Hele bu sitelerden birkaç kez de olsa para kazandılarsa… İnternet üzerinden bir şeyler kazanmak bağımlılığa neden oluyor mu?
Bağımlılığı en çok güçlendiren şey ödüldür. Eğer bir şeyden çok zevk alıyorsanız ona bağlanma ihtimaliniz artar. Bu yüzden bahis sitelerinde para kazananların bağımlı olma ihtimali kaybedenlerden çok daha yüksektir.

“İnterneti bir köle gibi kullanmak lazım”
Alışveriş bağımlısı olan bir kadının, internete girdikten sonra online alışveriş bağımlısı haline gelme ihtimali var mı?
Evet. Ev kadınları genellikle online alışveriş ve chat bağımlısı oluyor. Kimisi alışveriş sitelerinde çok para harcıyor. İnternette yapılan harcama insana gerçekmiş gibi gelmiyor. Çünkü cebinden çıkan somut bir şey yok. Böyle olduğunda işin gerçekliği ortadan kalkıyor. Online alışveriş bağımlıları hesabını bilmeden alışveriş yapıyor. Akılları ancak kredi kartı ekstresini aldıklarında başlarına geliyor.

Birinin bağımlı olup olmadığını anlamak için günde kaç saat internete girdiği önemli mi?
Bunun kriteri zaman değil. Bunun kriteri, kişinin normalde yapması gereken şeyleri internette geçirdiği vakit nedeniyle yapamamaya başlaması. Mesela bir bankacıysanız günde 10 saat internet başındasınızdır. Ama bu sizin bağımlı olduğunuz anlamına gelmiyor.
Ailenizle geçireceğiniz zaman yerine bilgisayarı tercih ediyorsanız, arkadaşlarla buluşmak yerine internete giriyorsanız bağımlılıktan bahsedebiliriz. Eğer internet sosyal hayatı ve iş performansını engellemeye başlarsa bağımlılık söz konusu. Günde bir saatlik boş vaktiniz varsa ve onu bile internette geçiriyorsanız bağımlı olma ihtimaliniz yüksek.
İnternet sadece hayatınızı kolaylaştıran bir araç olarak kalıyorsa bir problem yok. Bu kaçınılmaz bir şey. Hepimiz internetten alışveriş de yapacağız, kredi kartı borcumuzu da ödeyeceğiz. Ancak internete köle olmak yerine, interneti bir köle gibi kullanmak gerekiyor.